مدل ریخته گری

مدل ریخته گری همانطور که در کتاب مدلسازی ریخته گری آمده است، یک شی می باشد که از متریال متفاوت ساخته می‌شود و برای ایجاد قالب قطعه مورد نظر در ریخته گری استفاده می شود. هر کدام از انواع متفاوت مدل‌ها در جایگاه خاصی در فرایند قالب‌گیری ریخته گری استفاده می‌شوند. بدون طراحی مدل و قالب ریخته گری، شکل دادن قطعات ریختگی محال و نشدنی است. بنابراین می‌توان اظهار کرد که مدل‌سازی در تولید انواع قطعات ریخته گری اهمیت خاصی دارد و ابزار مهمی برای قالب سازی و ریخته گری است. مدل های ریخته گری را بر اساس ویژگی خاص آن‌ها به روش‌های مختلف دسته‌بندی می کنند که در ادامه مورد بررسی قرار می‌گیرد و همچنین لازم بذکر است که طراحی مدلهای ریخته گری در شرکت آوانگارد توسط مهندسین با تجربه انجام می گردد.

انواع مدل بر اساس جنس

1. 1. مدل های چوبی ریخته گری

   2.  

مدل چوبی ریخته گری یکی از قدیمی ترین و پر مصرف ترین جنس های مورد مصرف در میان بقیه جنس ها و همچنین ارزان در صنعت مدلسازی ریختگری بوده است که معمولا در کارگاه مدل سازی تخصصی ریخته گری خیلی کاربرد دارد، مدلهای چوبی برای تعداد قالبگیری کم مناسب می باشد  و بهترین چوبهای مصرفی،کاج، سرو، توسکا، افرا و چوب درخت گردو می باشد.

در ادامه توضیحاتی در خصوص خواص فیزیکی و مکانیکی و کاربرد برخی چوب های مورد مصرف در مدل سازی ارائه می دهیم:

شناخت خواص مكانيكي چوب ها باعث مي شود که در انتخاب نوع چوب براي صنايع مختلف از جمله مدلسازي اشتباه نداشته باشیم از جمله خواص مكانيكي چوب عبارتند از :

خاصیت قابليت شكافتن چوب، قابليت انحنا مناسب، قابليت ارتجاع عالی، مقاومت كششي در چوب، مقاومت فشاري، مقاومت پيچشي، مقاومت خمشي و تاثير رطوبت در چوب.

*مهمترين خواص و كاربرد برخی از چوب ها بطور خلاصه در ذيل بيان شده است.

-چوب توسكا : جنس آن نرم و سبك، رنگ آن زرد، قابليت تورق بالا، خاصيت الاستيكي كم را دارا می باشد و براي ساختن مدلهاي كوچك و متوسط و قالب سازي مناسب می باشد.

-چوب افرا : جنس آن سخت با اليافي صاف، رنگ آن سفيد است. از ویژگی های خاص این چوب در صنعت مدل سازی این است که پس‌ از تخته شدن در مدت ‌زمانی کوتاه خشک می‌شود و بسیار با دوام است، اين چوب براي ساخت مدلهاي ظريف و كوچك، مبل سازي، ادوات موسيقي، روكش سازي و…مورد استفاده قرار مي گيرد.

-چوب گردو : جنس آن سخت و محكم و کیفیت فیزیکی و مکانیکی چوب گردو در درجه­ عالی است. چوبی­ می باشد بسیار خوش کار و بادوام و همچنین مقاوم، با قابلیت اره­ خوری عالی، رنده­ خوری خوب، صیقل پذیری مناسب، پرداخت و لاک­ پذیری خیلی خوب، ارتعاش بالا، چسب­ پذیری عالی، مقاومت در مقابل سايیدگی مناسب، مقاومت عالی در برابر ریش ریش شدن و جدا شدن الیاف آن در آب و در مقابل رطوبت و غیره فوق العاده ایده­ آل می باشد. قابلیت میخ ­خوری و میخ نگهداری، پیچ­ خوری و پیچ نگهداری آن بسیار عالی می باشد. قابلیت تورق خوب آن موجب شده است  براي دكوراسيون منازل، مبل سازي، قنداق تفنگ، و برای مدل هاي ریخته گری كوچك و دقيق كاربرد زیادی داشته باشد.

-چوب گيلاس وحشي سياه :وزن آن سنگین و جنس آن سخت و محكم است و براي عصا سازي و مدل سازي دقيق و…بسيار عالي است .

-چوب زيزفون :جنس چوب زيزفون يا داغداغان ، نرم و سبك ، رنگ آن خاكستري و قابليت خم كاري خوبی دارد و خوب خشك مي شود ، براي ميز نقشه كشي ، منبت كاري ، مدل سازي و…كاربرد دارد.

– در اثر كم وزياد شدن ميزان رطوبت چوب ، در شكل و حجم چوب نيز تغييراتي حاصل مي شود كه اصطلاحا كاركردن چوب مي گويند ، مدل سازان بايد دقت و توجه كافي به مطالب فوق داشته باشند در غير اين صورت تاب برداشتن یا پيچيده شدن مدل حتمي است.

-اصولا سعي مي شود همه مدل ها با چوب هاي سخت ، بادوام و محكم ساخته شوند ، بديهي است براي مدلهاي بزرگتر چوب هاي مناسب تري انتخاب مي كنند از جمله اين چوب ها عبارتند از چوب جنگلي قرمز، چوب بلوط ، جنگلي سفيد و…

-براي ساختن مدل هاي كوچك با کیفیت بالا و قیمت مناسب و با توجه به ظرافت آنها از چوب هاي افرا ، زبان گنجشك ، گردو ، غان ياگان و…استفاده مي شود.

هلدینگ آوانگارد با بیش از دو دهه تجربه، مدل با کیفیت و با قیمت مناسب و در سریعترین زمان ممکن را به ریخته گران محترم تقدیم می نماید.

2. مدل های فلزی ریخته گری

مدل فلزی ریخته گری، مدل هایی هستند که گاها با استفاده از مواد اولیه (شمش)، مستقیما به وسیله ماشین های تراش، فرز، CNC و … ساخته می شوند ولی  معمولا از روش ریخته گری تهیه می شوند و برای ریخته گری آنها  از مدلهای چوبی یا یونولیتی مادر (اصلی) استفاده می شود. مدلهای فلزی جزء مدل های دائمی به حساب می آیند، زیرا پس از بارها استفاده در امر قالب گیری كيفيت و ابعاد خود را حفظ مي نمایند. معمولاً برای ریخته گری با دفعات بیشتر از 20 عدد مدل فلزی طراحی و ساخته می شود. جنس مدل های مرسوم فلزی به طور معمول  از: آلومینیوم ، فولاد ، چدن و … می باشد. درهنگام ساختن مدلهای مادر (اصلی اولیه) ریخته گری مدل های ثانویه( فلزی) انقباض ثانویه نیز در نظر گرفته می شود که معمولا برای تبدیل مدل چوبی به آلومینیوم مقدار یک درصد انقباض اعمال می شود، زیرا برای تهیه مدل فلزی یکبار نیاز به ریخته گری می باشد و اگر مدل نیاز به تراشکاری داشته باشد مقداری نیز سطح مضاعف تراشکاری یا اضافه بار ماشینکاری درنظر گرفته می شود.

3. مدل های یک بار مصرف (یونولیت- پلی استایرن ) ریخته گری

مدل یونولیت ریخته گری: از پلی استایرن برای مدل های ذوب شونده استفاده می شود. در روش ذوب شونده اگر قطعه ای داشته باشیم که وزن زیادی داشته باشد و یا نیاز به یک عدد از آن قطعه داشته باشیم و اگر ساخت مدل های چوبی یا فلزی به صرفه نباشد از روش مدل یونولیتی استفاده می کنیم . دراین شرایط مدل از قالب ماسه ای خارج نمی گردد و در هنگام رسیدن ذوب به قالب، مدل از بین می رود و ذوب جانشین آن مدل در فضا قالب می گردد.

دراین روش نیازی به ساخت جعبه ماهیچه نمی باشد و پس از ساخت مدل، مدل را با پوشان مخصوص به آن متریال ذوب اعم از چدن یا فولاد و یا فلزات رنگی و … پوشش می دهند و سپس شروع به فرایند قالب گیری و ریخته گری می نمایند.
برای تولید قطعات ریخته گری نیاز به ساخت مدل داریم که قطعه تولیدی حاصل از مدل یونولیت پس از اعمال انقباض مدل سازی یا ضریب جمع شوندگی به طور دقیق با قطعه مورد نظر، از لحاظ ابعاد و شکل ظاهری برابر می باشد.
شرکت آوانگارد با بیش از دو دهه تجربه مدل سازی و تولید قطعات ریخته گری با تکیه بر دانش علم متالورژی از برترین دانشگاهای داخل و خارج از کشور، ساخت مدل های یونولیتی را به کمک نرم افزارهای تخصصی کتیا (Catia) ، سالیدورک ( Solid work ) و دیگر نرم افزار های تخصصی، طراحی کرده و با دستگاه (CNC) چند محور تمامی مدل ها را به صورت سه بعدی در ابعاد و اندازه های مورد نیاز شما  با بالاترین دقت و مناسب ترین قیمت تولید می نماید

برخی از مزایای استفاده از مدل سازی یونولیتی در قطعات ریختگی:

• • هزینه بسیار پایین ساخت مدل یونولیتی ریخته گری نسبت به دیگر مدل ها

• • قابلیت تولید قطعات با شیب منفی و عدم نیاز به اعمال شیب مدل سازی

• • دقت بسیار بالا با توجه به ساخت با دستگاه (CNC)

• • سرعت بسیار بالای ساخت مدل یونولیتی

در پایان، این نوع مدل برای ریخته گری همه سایز قطعه بخصوص قطعات بسیار پیچیده ، بزرگ و سنگین خیلی مناسب بوده و دارای صرفه اقتصادی بالایی می باشد.

.

4. مدل های ترکیبی ریخته گری

مدل ترکیبی ریخته گری،به مدل هایی گفته می شود که از ترکیب دو یا چند ماده ساخته می شوند، مانند چوب ، پلاستیک، اپوکسید هارتس (آرالدیت ) وسیلیکون و …

انواع مدل بر اساس سطح جدایش

• • قالب های ریخته گری یک تکه

• • قالب های ریخته گری دو تکه

• • قالب های ریخته گری چند تکه

انواع مدل بر اساس نحوه قالب گیری

مدل های ماشینی ریخته گری

اگر بخواهید تعدادی بسیار زیادی قطعه ریخته گری و تولید کنید بهتر است از مدل های ماشینی استفاده نمایید. چون مدل ماشینی ریخته گری، دراین روش برروی صفحه ای مخصوص ماشین قالب گیری که معمولا از فلز است نصب می شوند که معمولا از آنها بنام مدل های صفحه ای ماشینی در صنعت ریخته گری نام برده می شود. این مدل ها بوسیله ماشین های نیمه اتوماتیک و یا تمام اتوماتیک قالبگیری می شوند. که در تولیدات انبوه از این مدل ها استفاده می شود و لازم بذکر است که کلیه خدمات ساخت مدل صفحه ای در ریخته گری در شرکت آوانگارد با کیفیت و سرعت ساخت بالا انجام می گردد.

مدل های دستی ریخته گری

مدل دستی ریخته گری، مدل هایی می باشند که قالبگیری آنها به وسیله ماشین، امکان پذیر و یا مقرون به صرفه نیست، و بوسیله دست در داخل درجه و یا ماسه دان قالبگیری می شوند، که شرکت آوانگارد انواع خدمات مدل سازی ریخته گری ماسه ای را با دقت بالا و قیمت مناسب و ارزان انجام می دهد.

ساختمان این مدل ها به گونه ای است که به روشی دستی ( سنتی ) آنها را قالب گیری و ریخته گری می نمایند. و معمولاً این قطعات سطح جدایشی غیر یکنواخت (شکسته ) دارند و از سرعت پایین تری نسبت به مدل های ماشینی برخوردار می باشند.

دقت ساخت مدل های ریخته گری تاثیر زیادی در کیفیت قالب و قطعه نهایی دارد. با توجه به این موارد که اشاره نموده ایم اگر طراحی و ساخت مدل های ریخته گری از کیفیت و دقت مناسبی برخوردار نباشند، در نهایت منجر به تولید قطعه هایی با کیفیت سطح خیلی پایین می‌شوند. بنابراین قبل از بررسی مدلسازی در فرایند ریخته گری،در شروع باید با انواع روش‌های ساخت جهت قطعات و قالب‌های صنعتی آشنایی داشته باشیم و در نهایت روش های قالبسازی، ریخته گری و بعد طراحی و ساختن مدل ریخته گری را مورد بررسی قرار دهیم.

انواع مدل بر اساس تعداد سفارش

مدل های فلزی ریخته گری

مدل فلزی ریخته گری که به آنها مدل های دائم نیز می گویند که تمام بخش های مدل پس از بارها قالب گیری و ریخته گری دوباره برای دفعات دیگر قابل استفاده هستند و برای قالبگیری طولانی مدت این نوع مدلها که جنس آنها از زیر مجموعه آلیاژهای فلزی نظیر آلومینیوم – چدن – فولاد و … می باشد و هزینه ساخت این مدل به مراتب از دیگر مدل ها کمی بالاتر می باشد.

مدل های چوبی ریخته گری

مدل چوبی ریخته گری، مدل هایی می باشند که تمام اجزا آنها  از چوب می باشد و معمولا اکثر مدل های اصلی (مادر) از این جنس هستند . این قبیل جنس مدل ریخته گری جزء مدل های موقت محسوب می شوند زیرا پس از چندین مرتبه قالب گیری بعلت عوامل متعددی چون رطوبت محیط و قالب و دیگر عوامل جوی، محیطی دچار تغییر شکل و ابعاد می گردند. اگر تعداد دفعات ریخته گری زیر  بیست الی 30 عدد باشد از این جنس جهت مدل سازی استفاده می شود و برای سفارش با تیراژ متوسط و پایین به دلیل هزینه ساخت به مراتب پایین تر از مدل های فلزی پیشنهاد می شود.

مدل های فومی ریخته گری

مدل فومی ریخته گری، مدل یک بار مصرف می باشد و بعد از قالبگیری مدل تخریب می شود،زمانی که قطعه ای داشته باشیم که وزن زیادی داشته باشد یا تنها نیاز به یک عدد از آن قطعه داشته باشیم و ساخت مدل های چوبی یا فلزی به صرفه نباشد از تکنولوژی ساخت مدل یونولیتی ریخته گری استفاده می نماییم.

انواع مدل از نظر جنس و برخی از خصوصیت ها

امروزه با استفاده از تجهیزات پیشرفته و ابزار دقیق بعد از بدست آوردن نقشه و اطلاعات لازم از قطعه مد نظر، با پرینتر های سه بعدی یا دستگاه های CNC مدل مورد نظر طراحی و ساخته می شود. در ادامه روش ها و ابزار های نقشه کردن قطعات را به طور مختصر توضیح خواهیم داد.